درمان دررفتگی مفصل شانه،کتف و بازو

e

یکی از شایع ترین آسیب های شانه، پارگی تاندون شانه و دررفتگی مکرر مفصل شانه است که بیشتر در ورزشکاران جوان و افرادی که در ورزش های پر برخورد شرکت می کنند، شایع است. گروهی از افراد هم انعطاف پذیری بیشتر است مانند ژیمناستیک کاران ،ولی دارای شانه ای ضعیف تر نسبت به افراد معمولی هستند و بیشتر در معرض دررفتگی شانه قرار دارند.

مفصل شانه از نوع گوی و کاسه است، با این حال آناتومی مفصل به طور شگفت انگیزی به آن اجازه ی انعطاف پذیری می دهد. گوی یا سر استخوان بازو داخل گلنوئید که حفره ی بسیار کم عمقی است، قرار می گیرد که شبیه توپ گلف بر روی گوه است.

به دلیل این که این کاسه یا حفره بسیار کم عمق دارد، شانه برای داشتن ثبات و پایداری به بافت نرم اطراف شانه تکیه می کند. لابروم (لایه ی غضروفی ضخیم دور تا دور گلنوئید) و رباط ها و کپسول بیشترین میزان مقاومت را در شانه ایجاد می کنند. ماهیچه های روتاتور کاف و کپسول نیز موجب حفاظت از شانه می شوند.

علائم  و نشانه ها

در اغلب موارد دررفتگی کتف و شانه، قسمت گوی مانند مفصل از مقابل حفره ی شانه خارج می شود. تشخیص و درمان دررفتگی شانه معمولا به دلایل زیر بسیار راحت است:

شخص قادر به حرکت دادن بازویش نیست و این عمل بسیار دردناک خواهد بود.

شکل شانه ناگهان از حالت مدور خارج شده و تحدب خود را از دست می دهد.

ممکن است زیر پوست، برآمدگی ای در مقابل شانه مشاهده شود.

نوعی از دررفتگی شانه که سر استخوان به سمت عقب حرکت می کند بسیار نادر است که از علائم دررفتگی شانه در مواقع تشنج یا برق گرفتگی اتفاق می افتد و تشخیص آن بسیار سخت است.
 

r
دررفتگی شانه به سمت عقب

 bl
دررفتگی شانه به سمت جلو

تشخیص

تشخیص علت دررفتگی شانه معمولا از طریق سابقه ی بیمار و معاینه ی فیزیکی انجام می شود. بیمار در مورد چگونگی آسیب و چگونگی جا انداختن شانه توضیح می دهد. معمولا معاینه ی فیزیکی، ناپایداری شانه را نشان می دهد با این وجود در مراحل اولیه ی معاینه تنها حساس بودن نواحی اطراف شانه به درد مشخص می شود.

رادیوگرافی معمولا در زمان در رفتگی و همچنین پس از جا انداختن شانه انجام می شود. رادیوگرافی به تشخیص هر نوع آسیب جدی به استخوان گلنوئید یا سر استخوان بازو کمک می کند.

MRI معمولا برای تشخیص آسیب دیدگی بافت نرم اطراف شانه استفاده می شود و به جراح کمک می کند تا جراحت لابروم  را شناسایی کند و هر نوع آسیب دیگر به شانه مثل پارگی روتاتور کاف را تشخیص دهد.

راه ها و روش های درمان

معمولا باید از طریق اشعه ی X اطمینان حاصل شود که شخص دچار شکستگی استخوان نشده است، چون در مورد افرادی که دررفتگی شانه دارند، شکستگی استخوان بالایی بازو یا مفصل نیز شایع است. اگر بیمار واقعا دچار شکستگی شده باشد، بررسی های بیشتر جهت پی بردن به جزئیات شکستگی باید انجام شود.

شکستگی همراه با در رفتگی شانه باید تحت مراقبت متخصص ارتوپدی قرار گیرد و ممکن است طبق تصمیم  جراح شانه به عمل جراحی نیاز باشد. اگر هیچ شکستگی مشاهده نشد، بازو به آرامی طی عملی که به آن جا انداختن گفته می شود، به محل خود درمفصل شانه باز گردانده می شود. گاهی اوقات اگر بافت های اطراف مفصل پاره شده باشند و مفصل مقاومتش را از دست داده باشد، جراحی ضروری خواهد بود. در صورتی که بافت بیش از حد کشیده شده باشد اما پارگی نداشته باشد، با تمرینات صحیح برای تقویت شانه دیگر نیازی به عمل نخواهد بود.

جا انداختن

برای آرام کردن درد بیمار و درمان دررفتگی کتف تا جایی که ممکن است، دارو تجویز می شود.جا انداختن معمولا در بخش حوادث و اورژانس انجام می شود، اما گاهی اوقات در اتاق عمل تحت بیهوشی عمومی و زیر نظر تیم ارتوپد انجام می گیرد.

فرد روی تخت نشسته و پزشک بازو را دور مفصل شانه می چرخاند تا جایی که به محل خود درون حفره باز گردد. این کار برای درمان دررفتگی کتف ممکن است چند دقیقه طول بکشد.
پس از این که مفصل سر جای خود برگشت، دوباره باید با اشعه ی X بررسی کرد که شانه در موقعیت صحیح قرار گرفته باشد.

ترمیم پارگی بافت های شانه

برخی افراد موقع در رفتن شانه دچار پارگی تاندون روتاتورکاف (بافت هایی که تا بالای شانه کشیده می شوند.) و یا لابروم (بافت سخت در اطراف شانه که از مفصل محافظت می کند)، می شوند. اگر این بافت ها آسیب ببینند، برای ترمیم آن ها نیاز به عمل جراحی است. در مورد برخی افراد این عمل باعث می شود خطر در رفتگی دوباره ی همان شانه در آینده به طور قابل توجه کاهش یابد. این اعمال جراحی برای درمان دررفتگی شانه تحت بیهوشی عمومی و به روش سوراخ کلید انجام میگیرد. در این روش از برش های کوچک و آرتروسکوپ (لوله ی نازک مجهز به نور و دوربین) استفاده می شود.   

تمرینات بازو و شانه

ممکن است از بیمار خواسته شود که با بستن بازو با بانداژ خاصی به نام ولپو و آویزان کردن آن ازگردن، به مدت دو تا سه هفته به آن استراحت دهد تا بافت اطراف شانه خود را ترمیم کنند. پس از این کار،  فیزیوتراپ می تواند برخی ورزش های آرام بازو و شانه را به بیمار نشان دهد تا در خانه و بدون بانداژ انجام شود. این اعمال به درمان درد شانه کمک می کند و خشکی شانه کاهش می دهد و موجب تقویت شانه می شود.

تسکین درد

ممکن است شانه طی دو تا سه هفته  بسیار دردناک باشد و برای تسکین درد شانه بیمار نیاز به مصرف مسکن هایی چون پاراستامول یا ایبوپروفن داشته باشد. همواره به دوز مصرف روی بسته توجه شود.

مدت زمان بهبودی

بیمار می تواند استفاده از بانداژ ولپو را پس از چند هفته متوقف کند، اما حدود 12 تا 16 هفته طول می کشد تا در رفتگی شانه کاملا بهبود یابد.

معمولا می توان بعد از دو هفته اغلب فعالیت ها را انجام داد اما باید از بلند کردن وسایل سنگین و انجام ورزش هایی که حرکات شانه را درگیر می کند، به مدت 6 هفته تا 3 ماه پرهیز کرد. جراح ارتوپد یا فیزیوتراپیست در این مورد به فرد توصیه خواهند کرد.

ممکن است بیمار به مدت دو تا سه هفته، یا بیشتر در صورتی که شغل فیزیکی دارد، از کار مرخصی بگیرد. در این مورد باید با فیزیوتراپ یا مشاور صحبت کرد. اگر فرد دچار شکستگی مفصل بازو یا شانه نیز هست، باید تا 6 هفته از بانداژ ولپو استفاده کند و مدت زمان بهبودی بیشتر خواهد بود.

در رفتگی مجدد شانه

اگر شانه یک بار دچار در رفتگی شود، در آینده بیشتر احتمال در رفتگی وجود خواهد داشت. مخصوصا در افراد دارای سن کم تر از 20 سال. شانس در رفتگی دوباره، به این بستگی دارد که بافت های اطراف مفصل در در رفتگی اول چقدر خوب ترمیم شده باشد. اگر بافت پاره شده پس از جا انداختن شانه تحت عمل جراحی قرار گیرد، به این امر کمک خواهد کرد.

برای آگاهی از روش درمان درفتگی های مکرر مفصل شانه این جا کلیک کنید.