درمان کجی،انحراف و جابجایی کشکک زانو

i

هنگامی که همه اجزای زانو در محل خود باشند، حرکت آن ها نرم و روان خواهد بود. تا وقتی که استخوان کشکک زانو، در شیار خود قرار گرفته باشد، شما می توانید راه رفته، بدوید، بنشینید، بایستید و به راحتی حرکت کنید. با خارج شدن و انحراف کشکک زانو از محل مخصوص خود، معمولا درد و دیگر مشکلات پدید می آیند. 

علت ها و دلایل

استخوان کشکک زانو، ماهیچه های جلوی ران را به استخوان ساق پا متصل می کند. با خم و راست کردن پا، استخوان کشکک به بالا و پایین حرکت می کند. استخوان ران در یک انتهای خود، بریدگی V شکلی برای حرکت استخوان کشک در درون آن، دارد. در یک زانوی طبیعی، استخوان کشکک به راحتی در این شیار قرار گرفته و هم اندازه ی آن است. ولی در صورت نا متقارن و یا کوچک بودن این شیار، استخوان کشکک ممکن است به بیرون لغزیده و باعث در رفتگی جزئی یا کامل گردد و علت انحراف زانو باشد . یک ضربه ی محکم به استخوان کشکک، مانند زمین خوردن نیز می تواند باعث دررفتگی کشکک زانو شود.

علائم و نشانه ها

•    زانو پیچ خورده و دیگر نمی تواند وزن شما را تحمل کند.
•    استخوان کشکک به کنار زانو می لغزد.
•    گرفتن زانو به هنگام حرکت.
•    درد در جلوی زانو که با انجام فعالیت، تشدید می شود.
•    درد به هنگام نشستن.
•    خشکی و گرفتگی.
•    غژ غژ کردن و صدا دادن زانو و به گوش رسیدن صدای فرسایش استخوان ها به هنگام حرکت.
•    التهاب و تورم.

جابجایی جزئی استخوان کشکک زانو و درجه بی ثباتی

طیف گسترده ای از بی ثباتی ها و جابه جایی کشکک زانو وجود دارند که در زیر به برخی از آن ها اشاره می کنیم :

•  درد تنها : هنگامی که استخوان کشکک در حال خارج شدن از جای خود باشد ولی این اتفاق نیفتد، ممکن است تنها باعث ایجاد درد در اطراف کاسه ی زانو شود (مانند کندرومالاسی). پزشکان به این عارضه "سندرم فشار بیش از حد جانبی" یا "ساییدگی جانبی" می گویند. درد معمولا در خارج از کاسه ی زانو احساس شده و این ناحیه نسبت به لمس نیز دردناک خواهد بود. در بعضی مواقع، فشار دادن کشکک زانو به داخل به کمک انگشتان، می تواند درد زانو را کاهش دهد. همچنین نوار پیچی کردن کشکک زانو در محل خود می تواند به کاهش درد کمک کند. (بسیاری از مربی های ورزشی، این کار را برای ورزشکاران خود در موقعیت های ویژه انجام می دهند؛ متاسفانه این کار درمان قطعی نیست.)

•  جابجایی کشکک زانو جزئی : این به معنی خارج شدن قسمتی از استخوان کشکک از محل خود بوده و این که کشکک می تواند دوباره به محل اولیه ی خود باز گردد. طی این عارضه، افراد معمولا از درد و تق تق کردن زانو شکایت می کنند. همچنین ممکن است کشکک زانو به اطراف بلغزد.

• دررفتگی ها : این شدید ترین نوع بی ثباتی در استخوان کشکک زانوست، به طوری که کشکک زانو از محل خود خارج شده (معمولا به صورت جانبی، و یا به جلو) و نمی تواند به محل اولیه ی خود باز گردد. در اولین باری که این اتفاق می افتد، بسیاری از افراد برای باز گرداندن کشکک به محل اولیه، به بیمارستان مراجعه می کنند. ولی اگر این مشکل به صورت مکرر اتفاق بیفتد، افراد یاد می گیرند که چگونه خود کشکک زانو را به محل آن باز گردانند.

تشخیص

در طول معاینه ی فیزیکی، پزشک از شما می خواهد که راه رفته و زانوی خود را خم و راست کنید. او همچنین به دقت ناحیه ی اطراف کاسه و کشکک زانو را بررسی کرده و اندازه گیری های دقیقی را برای تشخیص تراز بودن استخوان ها در آن ناحیه و همچنین ضعف عضلات ران، انجام خواهد داد.
عکس برداری به کمک اشعه ی ایکس نیز برای بررسی چگونگی قرار گرفتن استخوان کشکک در محل خود، توصیه می شود. همچنین پزشک می تواند به این وسیله، احتمال عوامل دیگر ایجاد کننده ی درد را رد کند، مانند پارگی در غضروف یا رباط های زانو.

راه ها و روش های درمان

اگر استخوان کشکک کاملا از جای خود خارج شده است، اولین قدم برای درمان انحراف زانو بازگرداندن آن به محل اولیه می باشد که به این عمل جا انداختن می گویند. در برخی موارد، استخوان کشکک به صورت خود به خودی جا می افتد ولی در موارد دیگر، پزشک باید با اعمال مقداری فشار به استخوان کشکک، آن را به محل اولیه ی خود باز گرداند.

جابجایی می تواند باعث آسیب به بافت های زیر استخوان کشکک و همچنین بافت انتهای استخوان ران، شود. این آسیب ها ممکن است بعدا منجر به درد و یا آرتروز شوند. جراحی آرتروسکوپی می تواند این مشکلات را بر طرف کند.

اگر کشکک زانوی شما تنها اندکی از جای خود خارج شده و در واقع در رفتگی جزئی است، پزشک توصیه خواهد کرد که از روش های درمانی بدون جراحی استفاده کنید، مانند ورزش کردن و استفاده از ارتز. ورزش به تقویت عضلات ران شما کمک کرده و به ماندن کشکک در جای خود، کمک می کند.

دوچرخه زدن نیز به عنوان جزئی از برنامه ی فیزیوتراپی توصیه می شود. همچنین یک ارتوز تثبیت کننده نیز ممکن است تجویز شود. هدف از این کار ها، باز گرداندن فرد به فعالیت های عادی ظرف مدت 1 تا 3 ماه می باشد.

در موارد شدید (مواردی که درد شدید به کمک روش های درمانی بدون جراحی کاهش نیافته و زانو همچنان بی ثبات مانده است) ممکن است جراحی توصیه شود. بسته به انواع مشکلاتی که بیمار از آن ها رنج می برد، ممکن است یک یا ترکیبی از چند عمل زیر انجام شوند :

•  آرتروسکوپی،عمل غضروف : جراح از وسایل و ابزار مخصوصی برای صاف کردن سطح زبر غضروف در پشت استخوان کشکک استفاده کرده و با این کار درد را کاهش داده و غضروف آسیب دیده را نیز تعمیر می کند.

شل کردن جانبی،سفت کردن رباط ها : هنگامی که مشکل بر سر انحراف و جابجایی های مکرر کشکک زانو باشد، از این جراحی برای بالا بردن استخوان کشکک به یک موقعیت طبیعی تر و سفت کردن لبه های داخلی زانو، استفاده می شود.

تغییر مو قعیت استخوان : در موارد انحراف شدید، ممکن است از این عمل برای تغییر محل اتصال تاندون کشکک زانو به استخوان ساق پا، استفاده شود. بدین صورت نحوه ی کشیده شدن استخوان کشکک در درون شیار فمورال تغییر پیدا می کند.