درد استخوان لگن و باسن : علت و درمان

5747_orig

بیماران برای توصیف درد مفصل لگن (ران) از عبارات گوناگونی مانند التهاب، درد سنگین، درد تیر کشنده یا احساس سوزش و گزگز استفاده می کنند. این درد می‌تواند مداوم باشد یا تنها در زمان انجام حرکات معینی چون سر پا نشستن، سریع به راه افتادن یا چرخیدن شعله‌ ور شود. درد مفصل ران یا ناگهان آغاز می‌شود یا به تدریج در طول هفته‌ها یا ماه‌ها شکل می‌گیرد.

درد استخوان ران می‌تواند علامت آسیب‌های مختلفی از کشیدگی عضلانی ملایم گرفته تا شکستگی استخوان باشد. گاهی نیز این درد لگن علامت بیماری، اختلال یا عارضه‌ای چون ، آماس کیسه‌های مفصلی، سرطان یا پوکی استخوان به شمار می‌رود. اما شایع ترین و مهمترین علت این درد باسن خصوصا در سنین بالا آرتروز مفصل لگن و ران می باشد.

علائم و نشانه ها

لگن درد و درد باسن میتواند راه رفتن ،ایستادن وحتی نشستن در موقعیت های مختلف را با مشکل مواجه کند. نوع درد مفصل لگن در هر فردی بر اساس علت درد لگن متفاوت است .درد لگن و باسن به دو شکل دردهای پایدار وموقت ظاهر میشود. دردهای شدید و مزمن معمولا زمانی ایجاد میشود که مفصل لگن را دریک حالت خاص حرکت دهید درصورتیکه دچاربیماری یا آسیب دیدگی درمفصل لگن باشید علاوه بر درد با عملکرد ناصحیح مفصل لگن هم مواجه میشوید هم چنین ممکن است علاوه بر درد سایر علائم زیر در لگن ایجاد شود:

کاهش تحرک مفصل

ایجاد ناراحتی هنگام وارد شدن وزن بدن بروی یک پا

احساس خشکی وگرفتگی درماهیچه های اطراف مفصل

بی حسی وکرختی درناحیه لگن

شنیدن صدای تق تق هنگام حرکت مفصل

درد پشت

درد زانو یا مچ پا

التهاب، سوزش یا گزگز شدن باسن‌ها، پاها، کشاله ران، پشت لگن یا ران

احساس شکستن، از جا درآمدن یا صدا دادن مفصل ران

در برخی موارد، درد مفصل ران همراه با علائمی است که می‌توانند نشان دهنده یک فوریت پزشکی باشند. اگر خود یا یکی از نزدیکانتان دچار یکی از علائم زیر هستید، بی‌درنگ با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید:

بدشکلی مفصل ران یا لگن

ناتوانی در راه رفتن، انداختن وزن بر روی مفصل ران یا خم کردن و پیچاندن این مفصل

کوتاه‌تر بودن یک پا از دیگری

چرخش رو به بیرون پا

درد بسیار شدید و غیر قابل تحمل درمفصل ران یا لگن

علت و دلایل

توضیح علت بروز درد ناگهانی مفصل لگن و علت درد باسن در اکثر موارد بسیار ساده است، برای نمونه درد می‌تواند پیامد افراط در ورزش کردن باشد. این درد معولاً از التهاب یا کشیدگی بافت‌های نرمی چون تاندون ناشی می‌شود و غالباً ظرف چند روز برطرف می‌گردد. اما درد مزمن و طولانی مدت مفصل ران در عارضه‌هایی خاص ریشه دارد.

 درد زانو گاهی اوقات تنها نشانه‌ی مشکل داشتن مفصل ران به شمار می‌رود. این گونه دردها را، که بسیار متداول نیز هستند، در اصطلاح درد ارجاعی می‌گویند. درد مفصل ران در باسن یا بیرون مفصل ران نیز حس می‌شود.

شماری از رایج‌ ترین علل درد لگن و مفصل ران عبارت‌اند از:

التهاب مفاصل: مشکلات مربوط به التهاب مفاصل یا آرتروز همچون استئو آرتریت و آرتریت روماتوئید به خصوص در بین افراد مسن از رایج ترین دلایل درد استخوان لگن هستند. آرتروز می تواند باعث التهاب مفصل لگن و تجزیه غضروف هایی شود که حرکت نرم استخوان های لگن بر روی یکدیگر را امکان پذیر می کند. با پیشرفت بیماری آرتروز درد بیمار به تدریج افزایش پیدا می کند. با از بین رفتن غضروف ها، سر استخوان ران بطور مستقیم به حفره داخلی مفصل لگن ساییده می شود.

در این زمان ساییده شدن استخوان و غضروف به یکدیگر می تواند باعث ایجاد اختلال در حرکت های عادی مفصل لگن شود و علت لگن درد باشد و به این ترتیب افراد مبتلا به آرتروز با احساس سفتی در عضلات و کاهش دامنه حرکتی مفصل مواجه خواهند شد. به هر حال وجود درد در کشاله ران و قسمت جلوی پا یکی از رایج ترین علائم ابتلا به آرتروز لگن است و این شرایط بطور خاص در زمان راه رفتن یا در زمان انجام فعالیت هایی که نیازمند خم شدن است احساس می شود. برای مثال از این فعالیت ها می توان از پوشیدن جوراب یا خارج شدن از اتومبیل نام برد. به هر حال درد بیمار در این حالت در نتیجه سایش استخوان ها به یکدیگر احساس می شود. علاوه بر این ممکن است مفصل لگن نیز در این رابطه ملتهب شود.

شکستگی لگن: شکستگی در ناحیه لگن یک مشکل خاص در افراد مسن است. با بالا رفتن سن، استخوان ها ممکن است ضعیف و شکننده شوند. به این ترتیب احتمال شکسته شدن این استخوان ها در زمان افتادن یا وارد شدن آسیب افزایش پیدا می کند.

التهاب کیسه های مفصلی: این مشکل مربوط به التهاب کیسه های کوچک پر از مایع (به نام بورس) است که از عضلات و تاندون ها در برابر فعالیت های تکراری و مکرر یا حرکت هایی که باعث آسیب دیدگی مفصل لگن می شود، حفاظت می کنند.

تاندونیت: تاندون ها بندهای ضخیمی از بافت بدن هستند که استخوان ها را به عضلات متصل می کنند. بیماری تاندونیت در حقیقت مربوط به التهاب و آسیب دیدگی تاندون ها است. این مشکل معمولاً در نتیجه وارد شدن فشار به خاطر استفاده بیش از حد از تاندون ها ایجاد می شود.

کشیدگی عضله یا تاندون: فعالیت های تکراری می توانند باعث وارد شدن فشار به عضلات، تاندون ها، و رباط هایی شوند که از حرکت های مفصل لگن حمایت می کنند. هنگامی که این ساختارها به خاطر استفاده زیاد ملتهب شوند، این شرایط می تواند باعث ایجاد درد و جلوگیری از حرکت های عادی مفصل لگن شود.

سرطان: تومورهای سرطانی ایجاد شده در استخوان (سرطان استخوان) یا سلول های سرطانی که به استخوان نفوذ می کنند در عمل می توانند باعث ایجاد درد در مفاصل لگن و سایر استخوان های بدن شوند.

آواسکولار نکروز (استئونکروز): این شرایط زمانی اتفاق می افتد که جریان خون به استخوان ران کاهش پیدا کرده و بافت استخوان در نتیجه آن از بین برود. هر چند این شرایط ممکن است برای سایر استخوان ها نیز ایجاد شود، آواسکولار نکروز در اکثر مواقع در استخوان ران مشاهده می شود. این مشکل می تواند باعث شکستن استخوان ها در این ناحیه یا در رفتن آنها شود. این مشکل می تواند در نتیجه استفاده زیاد از داروهای استروئید (همچون پردنیزون) نیز برای فرد ایجاد شود.

تشخیص

چنانچه درد مفصل لگن پس از دو هفته یا بیشتر تسکین نیافت و یا تشدید شد، بهتر است هر چه سریع‌تر به متخصص ارتوپد مراجعه نمایید. پزشک در ابتدا پرسش‌هایی را در باره ی نوع درد و حرکات تشدید کننده درد مطرح می‌کند.

بروز درد هنگام خم کردن مفصل ران برای بالا و پایین رفتن از پله‌ها و به ویژه زمان به پا کردن جوراب غالباً نشانه‌ی وجود مشکل در مفصل ران است. لازم است پزشک را در جریان چگونگی شروع علائم، نحوه تأثیرگذاری آنها بر فعالیت‌های روزانه و بروز یا عدم بروز درد در شب بگذارید.

پزشک مفصل لگن را برای بررسی دامنه حرکتی آن و محل اصلی درد معاینه می‌کند. گاهی به منظور تشخیص بعضی عارضه‌ها انجام آزمایش‌های دیگر نیز ضرورت می‌یابد. آزمایش‌های خون، روش‌های تصویربرداری MRI، سی. تی. اسکن و پرتونگاری (اشعه ایکس) از جمله آزمایش‌هایی هستند که ممکن است پزشک دستور انجام آنها را جهت ارزیابی درد مفصل ران بدهد.

راه ها و روش های درمان

7773

روش‌های درمانی غیر جراحی درد لگن و باسن معمولاً بر کاهش درد تا حد ممکن و بازگرداندن دامنه حرکتی مفصل به حالت طبیعی متمرکز می‌شوند.برای کاهش درد مفصل لگن و درمان لگن درد درمان های مختلفی وجو د داردمیزان موفقیت این درمان ها علاوه برتفاوت آن در هر فرد به دلایل بروز درد هم بستگی دارد. به عنوان مثال درمان های کاهش درد ناشی ازبیماری آرتروز ترکیبی ازچندین درمان است.

روش های درمانی غیر جراحی که معمولا در موارد درد لگن و باسن تجویز می شوند در ادامه آورده شده اند.

دارو درمانی

داروهای ضد التهاب که امروزه به عنوان داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAIDs یا NAIDs) نیز شناخته می شوند، عمدتاً برای درمان درد لگن اولیه برای درد ملایم یا خفیف مربوط به این التهاب مورد استفاده قرار می گیرند. این التهاب می تواند در نتیجه پارگی عضلانی، بورسیت، تاندونیت، آرتروز، پارگی لابرال، یا سینوویت ایجاد شود. داروهای ضد التهاب همچنین می توانند در خط مقدم روش های درمانی به همراه یک برنامه تقویتی مورد استفاده قرار گیرند.

تزریق

امکان کاهش درد بیمار با استفاده از تزریق کورتیزون هدایت شده با امواج مافوق صوت در محل مفصل لگن وجود دارد. این نوع تزریق با استفاده از تجهیزات مافوق صوت به صورت بسیار دقیق انجام می شود و به این امکان را فراهم می کند که تزریق انجام شده دقیقاً به محل آسیب دیدگی برسد و به این ترتیب امکان دستیابی به حداکثر نتایج وجود خواهد داشت.

پس از تزریق، میزان کاهش درد از بیماری به بیمار دیگر متفاوت می باشد. بعضی افراد ممکن است کاهش درد لگن و باسن را در طول دو تا پنج روز احساس می کنند. در روش تزریق برای درمان درد باسن اگر یک بیمار هیچ کاهشی در درد خود در طول 10 روز پس از تزریق احساس نکند، احتمالاً تزریق انجام شده برای بیمار هیچ فایده ای ندارد و نیاز به انجام آزمایش های اضافی برای تعیین روش های درمانی مناسب دیگر برای کاهش درد بیمار وجود دارد.

فیزیوتراپی و ورزش

با توجه به علت ایجاد درد در ناحیه لگن، متخصص فیزیوتراپی ترکیبی از روش های زیر را برای شما مورد استفاده قرار می دهد:

متخصص فیزیوتراپی از تکنیک های کششی متعدد برای بهبود دامنه حرکتی مفاصل استفاده می کند. علاوه بر این، پزشک به شما آموزش های لازم را برای انجام تمرین های کششی مورد نیاز که امکان انجام آن در خانه بدون کمک وجود دارد، ارائه می کند.

انجام تمرین های حرکتی می تواند به بهبود دامنه حرکتی مفاصل، تقویت عضلات و تناسب عمومی بدن شما کمک موثر کند. در این رابطه متخصص فیزیوتراپی به شما آموزش لازم را برای انجام تمرین های خاص با اهداف اصلی زیر خواهد داد:

تمرین های مربوط به بهبود دامنه حرکتی (ROM)

تمرین های تقویتی

تمرین های خاص تقویتی در محل کار یا برای انجام فعالیت های ورزشی

متخصص فیزیوتراپی ممکن است از ماشین ها یا ابزارهای خاص به عنوان بخشی از فرآیند درمانی شما استفاده کند که این ابزارها می تواند شامل ابزارهای درمانی با استفاده از امواج مافوق صوت (US) و تحریک کننده های الکتریکی اعصاب از روی پوست (TENS) باشد. نوع دستگاه استفاده شده در این رابطه با توجه به نیازهای خاص و اهداف شما توسط پزشک متخصص تعیین می شود.

بریس یا محافظ

بریس یا ارتز به خصوص در مواردی مفید است که علل درد باسن مفصل ساکروایلیاک باشد، این بریس تقریباً به اندازه یک کمربند پهن است و دور کمر بسته می‌شود و فشار مناسبی را جهت پایدار ساختن این ناحیه به آن وارد می‌کند. استفاده از بریس گاهی اوقات، به ویژه در صورت دردناک بودن یا التهاب مفصل ساکروایلیاک، بسیار مفید است. بریس پس از فرو نشستن درد یا التهاب درآورده می‌شود.

عمل جراحی

پزشک ممکن است از روش آرتروسکوپی لگن در صورت وجود درد در این ناحیه برای مواردی استفاده کند که بیمار نسبت به سایر روش های درمانی غیر جراحی واکنش نشان نداده باشد. التهاب در حقیقت واکنش عادی بدن به آسیب دیدگی یا بیماری است. در یک مفصل لگن آسیب دیده یا بیمار، التهاب می تواند باعث ورم، درد و سفتی مفصل شود.

آرتروسکوپی لگن

در طول استفاده از آرتروسکوپی، جراح یک دوربین کوچک به نام آرتروسکوپ را به مفصل لگن وارد می کند. این دوربین می تواند عکس هایی از داخل مفصل را بر روی نمایشگر تلویزیونی به جراح پیشنهاد دهد و جراح از این تصاویر برای درمان مشکل با ابزارهای مخصوص جراحی استفاده می کند. روش آرتروسکوپی لگن می تواند باعث بهبود علائم بیمار از جمله درد و مشکلاتی شود که به لابروم، غضروف مفصلی، یا سایر بافت های نرم اطراف مفصل آسیب وارد کرده اند.

هر چند این آسیب می تواند به خاطر وارد شدن ضربه یا سایر مشکلات ارتوپدی ایجاد شده باشد، در عمل می تواند باعث ایجاد مشکلات متعددی همچون موارد زیر برای فرد بیمار شود:

گیر کردن یا ایمپینجمنت مفصل ران (FAI) :مشکلی است که در آن بافت اضافی استخوان (موارد رشد بیش از حد استخوان) اطراف حفره مفصل یا سر استخوان فیمورال باعث ایجاد آسیب می شود.

دیسپلازی :مشکلی است که در آن حفره استخوان بطور غیر عادی کم عمق شده و باعث می شود امکان پارگی لابروم افزایش پیدا کند.

سندرم ﭘﻴﺮﻳﻔﻮرﻣﻴﺲ ران :باعث می شود تاندون به لایه خارجی مفصل ساییده شود. این نوع از سایش معمولاً بی خطر است و نیازمند درمان نیست. به هر حال، گاهی اوقات تاندون در نتیجه سایش مکرر دچار آسیب می شود و به این ترتیب لازم است مشکل درمان شود.

سینوویت :باعث می شود بافت های اطراف مفصل ملتهب شوند.

اجسام آزاد :بخش هایی از استخوان یا غضروف هستند که شل شده و به این ترتیب در داخل مفصل حرکت می کنند.

عفونت مفصل لگن :از شرایطی است که می تواند باعث ایجاد مشکل برای مفصل شود.

آرتروسکوپی مفصل لگن در اکثر مواقع تحت بی هوشی عمومی انجام می شود. علاوه بر این برای درمان در این حالت می توان از مواد بی حسی موضعی نیز استفاده کرد. هنگامی که در طول درمان از مواد بی حسی موضعی استفاده می شود، بیمار در طول درمان کاملاً بیدار است، اما بخش پایین تنه بدن وی بی حس می باشد. در زمان شروع درمان، پای شما ممکن است تحت کشش قرار گیرد. انجام این کار به معنی این است که لگن از حفره خود به مقدار کافی خارج شود تا به این ترتیب جراح بتواند ابزارهای مورد نیاز را به آن وارد کرده و با مشاهده کل مفصل، اقدامات درمانی مورد نیاز را بر روی آن انجام دهد.

هنگامی که کشش پا انجام شد، جراح یک سوراخ کوچک در محل مفصل لگن برای وارد کردن آرتروسکوپ ایجاد می کند که اندازه این حفره در حدود سوراخ یک دکمه است. با استفاده از آرتروسکوپ جراح می تواند داخل مفصل لگن را مشاهده کرده و آسیب دیدگی ایجاد شده را تشخیص دهد. جراح همچنین می تواند سایر ابزارهای مورد نیاز را با استفاده از شکاف های جداگانه به مفصل وارد کرده و به این ترتیب مشکل بیمار را درمان کند. در این حالت با توجه به نیاز بیمار، امکان استفاده از روش های مختلف وجود خواهد داشت. برای مثال، جراح می تواند اقدامات زیر را در محل مفصل لگن انجام دهد:

  • صاف کردن غضروف پاره شده یا ترمیم آن
  • تراشیدن زائده های استخوانی ایجاد شده به خاطر گیر کردن مفصل ران (FAI)
  • برداشتن بافت های مفصلی دارای التهاب

طول مدت درمان در این حالت بستگی به یافته های بیماری در ارتباط با علت ایجاد مشکل و مقدار فعالیت مورد نیاز برای درمان بیمار دارد. مشاهده عوارض در نتیجه آرتروسکوپی مفصل لگن مسئله ای غیر معمول است. به هر حال استفاده از هر گونه عمل جراحی در مفصل لگن با مقداری ریسک وارد شدن آسیب به اعصاب و رگ های خونی موجود در محل یا آسیب دیدن خود مفصل همراه است، اما مشکلات ایجاد شده موقت بوده و در کوتاه مدت بر طرف می شوند.

پس از جراحی، لازم است بیمار برای مدت 1 تا 2 ساعت قبل از مرخص شدن در اطاق ریکاوری باقی بماند. پس از عمل جراحی، بیمار نیاز به استفاده از عصای زیر بغل برای مدت حداقل دو هفته خواهد داشت. به این ترتیب جراح می تواند درباره زمان بازگشت شما به فعالیت های عادی شغلی با بیمار صحبت کند. به هر حال اکثر افراد بیمار می توانند با گذشت 1 تا دو هفته در صورت ایجاد امکان نشستن به محل کار خود مراجعه کنند. پس از این دوره بیمار به مراکز فیزیوتراپی برای شروع برنامه های حرکتی معرفی خواهد شد.

آرتروپلاستی یا تعویض مفصل لگن

اگر مفصل لگن به خاطر ابتلا به بیماری آرتروز دردناک شده و وضعیت نامناسب آن در حال تشدید شدن باشد، پزشک ممکن است با شما درباره لزوم انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن صحبت کند. تعویض مفصل لگن یک روش درمانی بسیار مناسب برای درمان درد مربوط به بیماری آرتروز در مفصل لگن است و معرفی تکنیک های مدرن، انجام این نوع از عمل های جراحی را بسیار امن کرده است. در این حالت نیاز است بیمار فقط برای چند روز پس از انجام عمل جراحی در بیمارستان باقی بماند.

نتایج عمل جراحی تعویض مفصل لگن بسیار مناسب است و بیش از 90 درصد کسانی که این عمل جراحی را انجام داده اند با کاهش چشمگیر درد خود مواجه شده اند. در این حالت با استفاده از روش های مدرن تعویض مفصل، نتایج بدست آمده برای بیمار باید برای سال های طولانی دوام و ماندگاری داشته باشد. نتایج انجام بررسی های انجام شده در این حوزه نشان می دهد در حدود 80 درصد لگن های تعویض شده باید تا 20 سال برای بیمار دوام و ماندگاری داشته باشند.

برای دریافت اطلاعات کامل در مورد عمل جراحی تعویض مفصل لگن ( اقدامات قبل و بعد از عمل ، نحوه انجام جراحی، دوره بهبودی و نتایج عمل) می توانید مقاله مربوط به تعویض مفصل لگن را در همین سایت مطالعه فرمایید