تنگی کانال نخاعی چیست ؟

متخصص-ستون-فقرات5

 تنگی کانال نخاعی نام بیماری است که در آن بنابه عللی فضای درونی یک یا چند مهره کمر که ریشه های عصبی از درون آن عبور می کنند تنگ شده و در نتیجه علائمی در بیمار ایجاد می شود.

علائم و نشانه ها

مهمترین علائم عبارتند از

 کمر درد ممکن است باشد و ممکن است وجود نداشته باشد.

درد سوزاننده در باسن و اندام های تحتانی : این احساس درد و سوزش بر اثر همان فشاری است که روی ریشه های عصبی وارد می شود. وقتی اعصابی که در حال خروج از نخاع و رفتن به اندام تحتانی هستند فشرده می شوند درد در محلی احساس می شود که آن اعصاب باید در نهایت به آنجا بروند. بطور مثال اگر عصبی که باید به پشت ساق رفته و حس آنجا را تامین کند تحت فشار قرار گیرد درد در پشت ساق احساس می شود.

احساس بی حسی یا گزگز و سوزن سوزن شدن در باسن و ران و ساق پا. این مشکل هم بر اثر فشار به اعصاب ایجاد می شود

 ضعیف شدن عضلات ران و ساق : وقتی فشار به عصب بیشتر می شود کارکرد حرکتی عصب هم مختل می شود. عضلاتی که آن عصب به آن ها می رسد ضعیف می شوند و فرد احساس ضعف و سنگینی در هر دو اندام تحتانی می کند. ممکن است بیمار کلاً توانایی بالا آوردن مچ پایش را از دست بدهد و موقع راه رفتن پایش را روی زمین بکشد.

 درد در نشستن و خم شدن به جلو کمتر می شود. در خم شدن به جلو و نشستن فضای بین مهره ای یعنی همان دهانه ای که ذکر کردیم باز تر شده فشار روی عصب کمتر میشود پس علائم بیمار در این حالات کاهش پیدا میکند.

علت ها و دلایل

مهم‌ترین علل تنگی کانال نخاعی عبارتند از:

تنگی کانال مادرزادی

*ضخیم شدگی یا"هیپرتروفی" لیگامان زرد(فلاوم) و مفاصل"فاست"

*كلسيفيكاسيون يا رسوب كلسيم بر روي تاندون‌ها و ليگامان‌هاي مختلف كه منجر به ضخيم و سفت شدن آن‌ها مي‌شود.

*رشد استخوان لبه‌ مهره‌ها و مفاصل بين مهره‌ای

*فتق ديسك‌ بين مهره‌اي كه حتي با مقادير كم نيز باعث ايجاد علائم تنگي كانال نخاع مي‌شوند.

*لغزش مهره(به‌ویژه در موارد لیزخوردگی‌‌های شدید)

*آسیب‌های دیسک بین مهره‌ای و فتق دیسک بین مهره‌ای

*عفونت‌ها

*هر عامل توده مانندی که باعث فشار به نخاع یا ریشه‌های عصبی گردد.(فشارهای ناشی از تومورها)

*اختلال در وضعیت مفاصل بین مهره‌ای پشتی

*ضخیم شدگی یا هیپرتروفی لیگامان زرد(فلاوم) و مفاصل فاست

*"اسپوندیلولیستزیس"

*ضایعه تومورال و عوامل عفونی

*رسوب کلسیم بر روی تاندون‌ها و لیگامنت‌ها

*رشد استخوان لبه‌ی مهره‌ها و مفاصل بین مهره‌ای

*لغزش مهره‌ها روی یکدیگر

*تروما برای مثال در اثر ضربه‌های مکرر و تصادفات

علل شایع

بیماری پاگت استخوان

در این بیماری، استخوان‌های جدید ایجاد می‌‌شوند. این بیماری استخوان‌هایی را ایجاد می‌کند که به‌صورت غیر طبیعی بزرگ هستند و در صورت بروز در ستون فقرات و نخاع از میزان فضای موجود در مجرای نخاعی می‌کاهند.

بیماری آکوندروپلازی

این اختلال ژنتیکی در اوایل کودکی، منجر به کوتاه ماندن قد می‌شود. افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، در هنگام تولد دارای مجاری نخاعی باریک می‌باشند.بیماری آکندروپلازی نوعی کوتاهی قد است که در آن بازوها و پاهای کودک به نسبت طول بدن کوتاه‌تر هستند. علاوه بر این، اغلب تنه طبیعی و سر بزرگ‌تر است.بیمار دچار آکندروپلازی، از بدو تولد دچار کوتاه شدگی اندام‌ها و انگشتان، تنه‌ی نسبتاً باریک، شکل سه شاخه‌ی دست‌ها، ماکروسفالی(جمجمه‌ی بزرگ) و پیشانی برجسته است.

تومورهای نخاعی

زائده‌های غیرطبیعی می‌توانند داخل طناب نخاعی، درون غشاهای پوشاننده‌ طناب نخاعی یا در فضای بین طناب نخاعی و مهره‌ها شکل گیرند. بزرگ شدن تومورها ممکن است بر طناب نخاعی و ریشه‌های عصبی فشار وارد کنند.

آسیب‌های نخاعی

سوانح اتومبیل، تروما(ضربه مغزی) و فلج مغزی همگی می‌توانند سبب دررفتگی و جابه‌جایی یا شکستگی‌های یک یا چند مهره شوند. استخوان جابه‌جا شده در اثر شکستگی مهره‌ای ممکن است به کانال و مجرای مهره‌ای آسیب بزند. تورم بافت مجاور به دنبال جراحی کمر نیز می‌تواند بر طناب نخاعی یا اعصاب فشار وارد آورد و باعث ایجاد تنگی کانال نخاع شود.

استئوآرتریت(ورم مفاصل و استخوان‌ها)

با مرور زمان، مفاصل فاست(facet joints) در بین مهره‌های اطراف نخاع تحلیل می‌روند و بدن ممکن است زوائدی استخوانی به‌نام"اسپورهای استخوان"(bone spurs) که"استئوفیت" نیز نامیده می‌شوند را ایجاد کند. اسپورهای استخوان قادرند سبب باریک شدن مجاری نخاعی شوند.

راه ها و روش های درمان

گرچه این درمان ها فضای مورد نیاز عصب را برای آن بیشتر نمی کنند ولی بسیاری از بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی با این درمان ها احساس راحتی بیشتر می کنند. مهمترین آن ها عبارتند از :

  فیزیوتراپی

شامل انجام نرمش هایی برای افزایش قدرت انعطاف ستون مهره و افزایش قدرت عضلات شکم و عضلات اطراف ستون مهره

کشش ستون فقرات

تاثیر کشش ستون فقرات در افراد مختلف متفاوت است و همه به آن عقیده ندارند

داروهای ضد التهاب

داروهای ضد التهاب مثل بروفن یا سلکسیب با کاهش التهاب در اطراف عصب می توانند شدت علائم تنگی کانال نخاعی را کاهش دهند.

 تزریق کورتیکواستروئید

با تزریق این داروها در اطراف نخاع  توسط پزشک معالج ممکن است التهاب کاهش پیدا کرده و درد و علائم حسی تنگی کانال نخاعی کمتر شوند.

 طب سوزنی

طب سوزنی ممکن است در بعضی افراد درد و علائم  تنگی کانال نخاعی را کاهش دهد.

مانیپولاسیون

این روش ممکن است در بعضی افراد بتواند درد  تنگی کانال نخاعی را کاهش دهد